Url Kısal ,Link Kısalt Şifrele ! KütüpHane.Net Türkiye'nin Bilgi Merkezi !

SEARCH

BLOG SEARCH / BLOGDA ARA

3 Temmuz 2010 Cumartesi

Osmanlı'da Müneccimler Ne İş Yapardı

DEFİNE--DEFİNECİLİK-DEFİNE İŞARETLERİ-DEFİNE İŞARET ÇÖZÜMLERİ-DEFİNE HARİTALARI-HAZİNELER-DEDEKTÖR-DEFİNE ARAMA ÇUBUKLARI YAPIMI-GPR-ALTIN-GÜMÜŞ-ELMAS-TILSIM-GİZEMLER-GÖMÜ-SİKKE-CİN-EŞKİYA BELGELERİ-MEZAR TÜRLERİ-HÖYÜK-TÜMÜLÜS-KAYA MEZARI-MEDENİYETLER-EFSANELER-DESTANLAR-BÜYÜ VE BÜYÜCÜLÜK-KEHANET-ÜNLÜ EŞKİYALAR-ARKEOLOJİ-TARİHTE PARA-TAKILAR-DOĞAL TAŞLAR-DARPHANE-MÜZELER HAKKINDA BİLGİLER-DİNİMİZ İSLAM-DEFİNE HABERLERİ-TÜRK DÜNYASI-MİTOLOJİ-HEYKEL-ANTİK MISIR-ANTİKA NÜMİZMATİK-TÜRKİYEDE ARKEOLOJİ-ANTİK BÖLGELER-ANTİK KENTLER-TARİH VE TARİHİN YARARLANDIĞI BİLİMLER-HORASAN-ÖLÇÜ VE AĞIRLIK BİRİMLERİ-ÖLÇME ALETLERİ-TARİHİ TİCARET YOLLARI-EBCED HESABI-İŞARET ÇÖZÜMLERİ-DEFİNE ARAMA YOLLARI-GİZEMLİ DEFİNERİ BULMA-HORASAN ÇÖZME-KAYA MEZARLARI- MEZAR-ROMA SİKKE-BİZANS SİKKE-GREEK SİKKE-TARİHİ ANTİK SİKKE VE PARALAR-ARKEOLOJİ VE DEFİNECİLİK ÜZERİNE HER TÜRLÜ BİLGİ DEFİNE SIRLARINDA

Günümüz anlamının dışında, müneccim kelimesi hem astrologları, hem de astronomları kapsamaktadır. İli-i ahkam-ı nücüm, sınaat-i ahkam-i nücum şeklinde adlandırılan astroloji ve astronomi 17. Yüzyıla kadar tek bir isim altında tutulmuşlardır. Müneccim kelimesinin kökeninde Arapça “yıldız” anlamına gelen necm kelimesi yer alır. Doç. Dr. Salim Aydüz’ün 1993 yılındaki yüksek lisans tezinde de ifade ettiği gibi müneccimler belirli bir organizasyon olarak sarayda yer alırlar, yıllık takvimler yaparlar, astrolojik haritalar (zayiçeler) hazırlarlar, devlet işleri için uğurlu saatleri belirtirler, bu takvimleri başta sultan ve sadrazam olmak üzere bütün devlete sunarlardı. Her yıl tahmini yorumlar Ahkam Takvimi adı altında yer alırdı. Bir de senenin ay ve günlerini gösteren Rakam Takvimleri vardı. Örneğin ilk takvim 1444 yılına aittir. Müneccimbaşılar devlet büyüklerinin tayinleri için de uğurlu saatler hesaplarlar, hatta bu nedenlerle merasimlerde gecikmeler yaşanırmış. Devlete ait binaların, kalelerin temel atma törenlerinde eşref saatine yani iyi saate uyulması adet olmuştu. Örneğin, yine Nuruosmaniye Camii’nin temeli müneccimler tarafından seçilen bir eşref-i saatte atılmıştır.

Müneccimbaşılık üzerine Osmanlı kaynakları arasında bir çalışma olmadığı için, yapılan listeler bir araya getirildiğinde, 1538 yılından 1924’e kadar 37 başmüneccim olduğunu görüyoruz. Bu müneccimler arasında Hüseyin Efendi 20, Ahmed Dede 19, Fethiyeli Halil Efendi 26, Mehmet Sadık Efendi 26 yıl görevde bulunmuştur. Müneccimbaşlarının emrinde, müneccim-i sani yanında, dört ya da beş müneccim yardımcıları ve ayrıca katipler de bulunmaktaydı. Müneccim olmak için Hekimbaşının önerisi ve Şeyhülislam’ın onayı gerekmekteydi. Bu isim Şeyhülislam tarafından Sultan’a sunulmaktaydı. Müneccimler klasik medrese eğitiminden geçmekte, ayrıca mesleki dersleri almakta, muvakkithaneler bu anlamda önemli eğitim yerleriydi.

Osmanlı sarayındaki münecimbaşıların azledilerek görevden ayrılma çok azdır. Örneğin Mustafa Zeki Efendi ilmi yetersizlik yüzünden 1734 yılında azledilmiştir. Hüseyin Efendi devlet işlerine karıştığı için idam edilmiş, bazı müneccimbaşılar da sürgüne gönderilmiştir. Kuşkusuz siyasi nedenlerden ötürü de aziller söz konusudur. Sultanların astrolojiye ilgileri de farklı farklıdır. Fatih Sultan Mehmed’in istanbul kuşatması sırasında son hücumu yapmadan önce bazı müneccimlere danıştığından söz edilir. Bu hem Dukas’ın Bizans Tarihi, hem de Tacizade Cafer Çelebi’nin Mahruse-i İstanbul Fetihnamesi adlı eserinde kaydedilmiştir. I. Abdulhamit astrolojiye itibar etmemiş, ancak gelenek olduğundan uygulanmasına izin vermiştir. IV. Mehmed ve III. Mustafa ise astrolojiye çok düşkün olduğu için, kendi zamanında değişik kitaplar getirterek bunları çevirttirmiştir. Hatta III. Mustafa Prusya Kralına gönderdiği elçisinden üç müneccim istemiştir. Tarihsel açıdan incelendiğinde, 15. Yüzyılın sonlarında şekillenen müneccimbaşılık müessesesi, 16. Yüzyıl ortasında iyice belirgin hale gelmiştir. Son müneccimbaşı ise Hüseyin Hilmi Efendi 15 yıl çalışmış, 1924’te azledilmiştir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Konya'nın teklif sistemi Konya Temizlik Şirketleri ingilizce öğrenmenin en kolay yolu Konya halı yıkama Konya organize halı yıkama Dış cephe cam temizliği Konya,Ankara,Antalya Nerede Nasıl ? KütüpHane.Net Türkiye'nin Bilgi Merkezi !

Popüler Yayınlar